hacklink panel Ankara escort Süperbahis Betboo Betboo Süperbahis Süperbahis Süperbahis Süperbahis Süperbahis Süperbahis Süperbahis Betboo Mobilbahis Süperbahis Süperbahis Ngsbahis Süperbahis Canlı Bahis Trbet Süperbahis Süperbahis Canlı Bahis Trbet Trbet Trbet Trbet Süperbahis Süperbahis Süperbahis Süperbahis Süperbahis Süperbahis Süperbahis Süperbahis Süpertotobet Süpertotobet Süpertotobet Süperbahis Süpertotobet Süperbahis Süperbahis Süpertotobet Süpertotobet Süperbahis Süperbahis Süpertotobet Süperbahis Süperbahis Mobilbahis Mobilbahis Mobilbahis Mobilbahis Süperbahis Mobilbahis Mobilbahis Mobilbahis Mobilbahis Mobilbahis Mobilbahis Mobilbahis Mobilbahis Mobilbahis Ngsbahis Mariobet Mariobet Süperbahis Süperbahis Pashagaming Süperbahis Süperbahis Ngsbahis Betboo Trbet Süperbahis Mariobet Mariobet Mariobet Süperbahis Canlı Bahis Ngsbahis Süperbahis Pashagaming Ngsbahis Pashagaming Pashagaming Ngsbahis Ngsbahis Ngsbahis Ngsbahis Ngsbahis Mariobet Mariobet Trbet Süperbahis Canlı Bahis Süperbahis Trbet Trbet Trbet Trbet Trbet Trbet Süperbahis Betboo Mobilbahis Süperbahis Süperbahis Trbet Canlı Bahis Trbet Mobilbahis Süperbahis Canlı Bahis Süperbahis Süperbahis Canlı Bahis Canlı Bahis Betmatik Betmatik Betmatik Canlı Bahis Betmatik Trbet Trbet Trbet Süperbahis Betboo Betboo Betboo Süperbahis Canlı Bahis Trbet Canlı Bahis Betboo Süperbahis Süperbahis Betboo Betmatik Ngsbahis Mobilbahis Mariobet Mobilbahis Mobilbahis Trbet wso shell hacklink satış Ethereum classic Kripto para haberleri Kripto para haberleri Kripto para haberleri Kripto para haberleri Kripto para haberleri Kripto para haberleri Kripto para haberleri dashcoin Ethereum Litecoin Ripple tron Usd tether Bitcoin stellar nemcoin dogecoin bitcoin gold bitcoin cash Kripto para haberleri bitcoin Altcoin

Sava Šumanović, velikan moderne iz Šida

 

Sava Šumanović rođen je 22. januara 1896. godine u Vinkovcima. Roditelјi Milutin i Persida poticali su iz uglednih šidskih građanskih porodica. Kada je Sava imao četiri godine, porodica se vratila u Šid. Kao desetogodišnjak odlazi na školovanje u Zemun gde je upisao Realnu gimnaziju. Interesovanje za umetnost pokazao je već tada, te se upisao na slikarski kurs profesora Isidora Junga. Nakon mature vratio se kući čvrsto rešen da slikarstvo bude njegov životni poziv. Sava je 1914. godine upisao u Zagrebu Višu školu za umjetnost i obrt, nakon koje je mogao postati nastavnik.

Savina umetnost

Prvu godinu je pohađao u klasi profesora Otona Ivekovića, a sledeće tri u klasi Klementa Crnčića. Rad škole podrazumevao je studiranje po starim majstorima, Direru, Mikelanđelu, Rubensu i Rembrantu. Impresioniste koji su ga zainteresovali još u Zemunu, nastavio je sam da proučava. Redovno učestvuje na školskim izložbama. U svedočanstvu o završenom školovanju zabelažene su najbolјe ocene i kvalifikacije. U julu te 1918. godine učestvuje na zajedničkoj završnoj izložbi svoje škole. Te iste godine u Ulrihovom salonu priređuje prvu samostalnu izložbu sa Bogumilom Carom. Radi ilustracije za književnu reviju Juriš. Pored toga radi i kao scenograf u Narodnom kazalištu. Sledeće 1920. godine u maju priređuje drugu samostalnu izložbu u Muzeju za umjetnost i obrt.

Predstavio se platnima koja ukazuju na simbolizam i secesiju, tada aktuelne u hrvatskoj umetnosti. Izložba je dobila pozitivne kritike. Prodao je dosta slika, i uz očevu podršku na jesen se uputio u Pariz, tadašnji centar umetničkih zbivanja u Evropi. Prvi boravak u Parizu trajao je samo nekoliko meseci. Upisao se na kurs kod istaknutog likovnog pedagoga i umetnika Andre Lota, i bio je jedan od njegovih najbolјih učenika. Šumanovićev učitelј je pripadao struji analitičkog kubizma, konstruktivizma. To je vreme kada su nastale najznačajnije kubistički orjentisane slike u istoriji našeg slikarstva; Skulptor u atelјeu, Mrtva priroda sa satom, Mornar na molu, Lučki agent. Uticaj Andre Lota na Šumanovića bio je veoma velik i prisutan tokom celog života.

U leto 1921. godine vratio se u Zagreb, a u oktobru iste godine u Umjetničkom pavilјonu priređuje izložbu slika koje su nastale u tom novom stilu preuzetom od Lota. Konzervativna kritika i publika u Zagrebu nije imala razumevanja za njegove nove radove. Sledeće četiri godine Sava Šumanović je proveo u Zagrebu, neumorno pokušavajući da izmeni te konzervativne i provincijalne stavove umetničkih krugova Zagreba. Tada su nastali tekstovi Slikar o slikarstvu i Zašto volim Pusenovo slikarstvo, koji su veoma značajni za razumevanje njegovih ideja i umetnosti.

Ponovni odlazak u Pariz omogućila mu je prodaja dvadeset slika advokatu Doriću 1925. godine. One se danas čuvaju u Galeriji Matice srpske u Novom Sadu. Taj drugi boravak u Parizu protekao je u ponižavajućim uslovima pod kojim je Sava Šumanović dobio vizu. Imao je status učenika, dobio je ograničenu dozvolu boravka, zabranu prodaje slika, ponovo se upisao na kurs kod Andre Lota. Izlagao na Jesenjem salonu u Parizu 1926. godine. Ugledni francuski časopisi, koji su se bavili umetnošću, pišu o Savi Šumanoviću i reprodukuju mu slike. Tada je naslikao Doručak na travi, autoportret sa četiri akta u predelu, koja se danas nalazi u Spomen zbirci Pavla Belјanskog u Novom Sadu. Učestvovao je u oslikavanju kultne kafane „La Coupole”, 1927. godine. Nedavno je u Parizu održana izložba njegovih dela koja se nalaze u ovom lokalu, a francuski modni časopis Vogue svrstao ju je među pet najznačajnijih. 
Iste godine, naslikao je svoje najznačajnije delo, Pijani brod. Ova slika monumentalnih dimenzija, nastala je u grčevitom radu za samo sedam dana i noći. Izložio je na Salonu nezavisnih, a ocene kritike bile su podelјene. Danas je slika Pijani brod ponos zbirke Muzeja savremene umetnosti u Beogradu.


Otežani uslovi rada, loše kritike i niz drugih ličnih događaja doveli su umetnika do nervne iscrplјenosti, pa se 1928. godine vratio u Šid, na oporavak. Tada su nastale prve slike predela iz okoline Šida - Sremske krajine, niz pejzaža na kojima beleži jedinstvenu svetlost i atmosferu zavičaja. Ovoj temi mnogo više se posvetio kada se kasnije zauvek vratio kući. U septembru 1928. god. izložio je na Novom univerzitetu u Beogradu slike koje su nastale u Parizu. Dobro je prošao i kod kritike i kod publike, rasprodao je većinu slika i ponovo se uputio u Pariz. To je bio njegov poslednji boravak u omilјenom gradu. Trajao je nešto više od godinu dana. Tada su nastala remek dela: Crveni ćilim, Ležeći ženski akt, Luksemburški park u Parizu.

 

Kod kuće u Šidu, Šumanović se potpuno posvetio slikanju. Prvih godina slikao je aktove po skicama koje je doneo iz Pariza i pejzaže iz svoje neposredne okoline. To su ostale dominantne teme do kraja njegovog života. Otac Milutin preminuo je 1937. godine. Tada je Sava preuzeo vođenje porodičnog imanja. Prema sačuvanoj dokumentaciji iz tog perioda uočava se da je i toj obavezi pristupio krajnje ozbilјno kao i svemu drugom u životu. Učio je engleski jezik, pohađao časove igranja, posetio je izložbu francuskog slikarstva devetnaestog veka, koja je gostovala u Narodnom muzeju u Beogradu, neprekidno slikao i pripremao se za veliku izložbu.
Organizovao je u septembru 1939. godine na Novom univerzitetu u Beogradu veliku samostalnu izložbu na kojoj je izložio 410 slika. Zadovolјan uspehom izložbe, vratio se u Šid i nastavio da radi sa velikim poletom, uprkos ratu koji je upravo počeo. Nije imao sreće da se mirno posveti onom što je najviše voleo i najbolјe umeo.
Rat je došao i u mali Šid, koji 1941. godine ulazi u sastav Nezavisne države Hrvatske. Ćirilica tada postaje zabranjeno pismo. Sava Šumanović prestaje da potpisuje svoje slike. U jednoj besmislenoj ustaškoj akciji na Veliku Gospojinu, 28. avgusta 1942. godine uhapšen je i sa velikom grupom Šiđana strelјan u Sremskoj Mitrovici i sahranjen u zajedničkoj grobnici. Tako je tragično završio život jedan od najvećih srpskih slikara svih vremena.

 

Galerija "Sava Šumanović"

Adresa: Svetog Save 7, Šid
Radno vreme: Ponedeljak - petak 9 do 16h, subota - 9 do 15h
www.savasumanovic.rs
www.facebook.com/sava.sumanovic

"Smatrajući životnu želјu svoga sina svojom materinskom i lјudskom obavezom, ostvarujem je danas kao naš zajednički cilј poklanjajući Savino životno delo rodnom mestu koje je ovekovečio kroz svoju lјubav, učinio poznatim i slavnim svojim slikama. Posle nesrećne i nagle smrti moga sina kao amanet sam zadržala toliko puta ponovlјenu želјu da njegova umetnost nađe mesto i bude sačuvana u našem rodnom kraju. Ispunjavajući taj amanet, uverena sam u duboko razumevanje i lјubav kojom će biti prihvaćen kako od građana Šida, tako i od budućih naraštaja". Ovo su reči Perside Šumanović kojima započinje tekst darovnog ugovora na temelјu kojeg je 1952. godine osnovana Galerija slika "Sava Šumanović" Šid.

Zahvalјujući njenoj velikoj želјi, plemenitosti i upornosti, deset godina nakon smrti sina jedinca, poklonila je gradu Šidu legat neprocenjive umetničke i materijalne vrednosti. Prema odredbama ugovora, legat je smešten u porodičnu kuću Šumanovića u kojoj je do tada bio opštinski sud.
Umetnički fond galerije u Šidu, broji 417 dela, od toga 350 slika urađenih tehnikom ulјa na platnu i 67 skica u raznim tehnikama (crtež, pastel, akvarel, razblažena tempera). Najveći broj slika pripada poslednjem stvaralačkom periodu (šidskom). Naslikane su u Šidu tokom poslednje decenije slikarevog života. Manji deo zbirke, ali samo po broju a ne po značaju, čine slike koje je je umetnik doneo iz Pariza. Nakon smrti Perside Šumanović, u posed galerije došla su i mnogobrojna dokumenta koja je ona sačuvala, a od velikog su značaja za proučavanje umetnikove ličnosti i dela. Izložbeni prostor galerije iznosi 600 metara kvadratnih što pruža mogućnost da u stalnoj postavci bude izložen veliki broj slika. Posetiocima galerije pružena je mogućnost da se u potpunosti upoznaju sa poslednjom decenijom stvaralaštva Save Šumanovića.

U neposrednoj blizini galerije, u ulici koja danas nosi njegovo ime nalazi se spomen kuća Save Šumanovića. Porodičnu kuću, koja je pod zaštitom Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture, opština je otkupila od naslednika i od 1982. godine je otvorena za posetioce. U ovoj kući slikar je proveo detinjstvo i poslednje godine života. U njoj je sačuvan porodični nameštaj i atelјe u kojem je stvarao remek dela. Poseban kuriozitet predstavlja pogled iz ateljea na šidsku crkvu koja je više puta bila inspiracija za umetnikova dela. Iz ove kuće je odveden 28. avgusta 1942. godine. Danas je kući potrebna adaptacija kako bi joj se vratio prvobitni izgled.

Pozivamo sve poštovaoce slikarske umetnosti da posete galeriju i kuću porodice Šumanović u Šidu i društveno odgovorne kompanije iz Francusko-srpske privredne komore da nam pišu na umetnostsrbije@naled.rs kako bismo zajedno promovisali dela ovog umetnika u programu Frankofonije i kulturne razmene Srbije i Francuske, ali i pomogli galeriji
"Sava Šumanović" da adekvatno održi uspomenu na velikog umetnika.

 

Sava Šumanović, velikan moderne iz Šida
Sava Šumanović, velikan moderne iz Šida
Sava Šumanović, velikan moderne iz Šida
Sava Šumanović, velikan moderne iz Šida
Sava Šumanović, velikan moderne iz Šida
Sava Šumanović, velikan moderne iz Šida
Sava Šumanović, velikan moderne iz Šida